Stand%20van%20Zaken

laatste update oktober 2008:

Sinds eind augustus 2001 is de Pieterskerk onderworpen aan de grootste restauratie sinds de ramp met het kruitschip uit 1807. Inmiddels is het leeuwendeel gedaan. Er heeft een ingrijpend constructief herstel plaatsgevonden van de houten constructie in de kappen, welke ernstig was aangetast door Bonte Knaagkever.

Ook aan natuursteen is veel schade hersteld. Zo zijn de leien alle afgenomen en is ca 60% vervangen. De natuurstenen delen van 9 ramen in de lichtbeuk en in het noordtransept zijn geheel vervangen; van de andere is veel hersteld of zijn onderdelen vervangen. Alle glas in lood is vernieuwd en voorzien van voorzetglas.

De totale zerken vloer is uitgenomen, van een nieuwe en versterkte ondergrond voorzien en weer teruggelegd. In 2008 is het schip met zijbeuken gedaan, in de zomer van 2009 de kooromgang. Daar zijn ook de gewelven en bogen ontdaan van roestende muur- en trekankers en is het natuursteen hersteld. De situatie op deze plek was zo urgent, dat deze restauratiewerkzaamheden alleen in samenhang met de restauratie van de ramen mocht gebeuren.

Inmidels is in begin september 2009 het jubileum van de Pieterskerk gevierd. De kerk bestond op 11 september 888 jaar.

Wat nog moet gebeuren is de schoonmaak van de orgels, de restauratie van een aantal gescheurde kapitelen en de restauratie van een aantal belangrijke kunsthistorische monumenten. Tijdens de afgelopen cascorestauratie is hiervoor weinig aandacht geweest. Eind 2012 moeten deze werkzaamheden klaar zijn.

De totale begroting van deze restauratie beloopt circa 25 miljoen euro. Hiervan heeft het Rijk de helft voor haar rekening genomen en de gemeente een kwart. Er moet nog slechts 4 % bijeen worden gebracht. Help ons dit op te lossen en steun de restauratie.  

archief juni 2008:

Inmiddels is er al vele jaren hard gewerkt aan de restauratie van de Pieterskerk. Het werk aan de hoge ramen is zowel van buitenaf als van binnenuit verricht, daarom is in 2003 een werkvloer aangebracht op de vensterbanken van de hoge ramen. Deze 'zwevende' vloer op 17 meter hoogte maakte het mogelijk dat de kerk ook tijdens de restauratiewerkzaamheden zo veel mogelijk open kon blijven en gebruikt kon worden. In de zomer van 2007 zijn de werkzaamheden aan de hoge ramen afgerond en is de hoge werkvloer verwijderd waardoor het originele plafond en de nieuwe ramen volledig zichtbaar zijn.

Vanuit het zuidoosten is de kerk alweer zonder steigers en in herstelde staat te bewonderen.

Restauratie van de zerkenvloer

De werkzaamheden aan de vloer vorderen in razend tempo. Onlangs is in beuk één de ondervloer gestort, waarin de verwarming is opgenomen. Dat betekent dat voor het eind van deze maand daar kan worden begonnen met het terugplaatsen van de zerken.

Wel heeft de fase van het uitnemen van de vloer tot veel stof geleid, en ondanks alle voorzorgsmaatregelen ook in het koor. Omdat dit stof ernstige schade kan toebrengen aan het Thomas Hill orgel en de vroeg 16^e eeuwse kolomschilderingen zal het op korte termijn worden verwijderd. Het is te hopen dat in de volgende fases minder stofontwikkeling plaatsvindt.

Tot op het laatste moment wordt druk overleg gepleegd zodat de installaties die in de vloer worden verwerkt ook het maximaal haalbare zijn binnen het kader van budget, investering (in geld en menskracht) en gebruiksgemak. Het gaat daarbij onder andere om krachtstroom, water en afvoer, geluid, IT en brandbeveiliging. Eén van die onderdelen is een zogenaamde ‘powerlock': een set verlengsnoeren voor krachtstroom (400 kva) onder de vloer door, waarmee een aggregaat op het plein rechtstreeks kan worden aangesloten op een verdeelkast en de verdere installatie in het koor. 

Alle ramen van het schip zijn gesteigerd met een zwevend steiger en ingepakt in de krimpfolie. De permanente schemertoestand in de kerk geeft de bouwput een extra bijzonder aanzicht. 

Binnenkort zal begonnen worden met de proefrestauratie van cq nader onderzoek naar de gewelfribben in de kooromgang. Zodra dat is afgerond kan een definitieve planning van de werkzaamheden, met bijbehorende begroting, worden opgesteld. De bijzonder slechte staat van deze gewelfribben, gecombineerd met de ernstige toestand van het steenwerk van een aantal ramen in de kooromgang, noodzaakt tot dit gedetailleerde onderzoek.

Bij de planning wordt ernaar gestreefd om de voortdurende wederzijdse frustratie van exploitatie en restauratie te minimaliseren. Alles op alles wordt gezet om te zorgen dat op 1 september 2009 de werkzaamheden zijn afgerond.

In 2001 begon een nieuwe restauratie, wellicht de grootste en ingrijpendste sinds de ramp met het kruitschip, onder leiding van Architektenburo Veldman en Rietbroek. Deze restauratie duurt tot 2010. In het voorbereidings- en begeleidingstraject is veel aandacht besteed aan de kwaliteit van de restauratie; voorwaarde voor subsidie van het Rijk was zodanig niveau dat de komende 50 jaar met groot onderhoud zou kunnen worden volstaan. De restauratie werd uitgevoerd door Bouwbedrijf Burgy.

De belangrijkste ingrepen betroffen:

• restauratie van houten balken en kappen ten gevolge van aantasting door Bonte Knaagkever;
• restauratie van lei- en loodwerk;
• vervanging van grote hoeveelheden natuursteen, aan vensters, bogen en kapitelen;
• vervanging van al het glas-in-lood en plaatsing van nieuwe isolerende voorzetbeglazing;
• realisatie van een nieuw mortelbed voor de zerken vloer, gecombineerd met een nieuwe vloerverwarming en kabelgoten voor (kracht-)stroom en it;
• nieuwe installaties, zoals brandmelding, hijsinstallatie, electrische bedrading.

De totale restauratie bedroeg ruim € 25.000.000,=, waarvan ca 50% door het Rijk werd bijgedragen. Naast een forse bijdrage van de gemeente Leiden is het restant opgebracht door fondsen, stichtingen en particulieren. Wat nog rest is een gat in de begroting van € 900.000,=

Bij deze restauratie werden nieuwe ontdekkingen gedaan. Zo werd op het wortelstuk van een kinderbalk aan de viering een schildering aangetroffen, waarschijnlijk uit 1425. In de sluiting van het koor werden op 20 meter hoogte vier middeleeuwse, fijn bewerkte kraagstenen gevonden, waarop nog enkele verfsporen aanwezig waren.

Help mee de Pieterskerk te behouden: steun de restauratie!